Son yıllarda birçok hastalığın temelini oluşturan obezitenin artmasıyla birlikte, ağırlık yönetimi daha da önemli olmaya başladı. Obeziteyi arttıran birçok faktör olmakla birlikte, özellikle yüksek yağ ve basit karbonhidrat alımı obezite ve obeziteyle ilişkili diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, hipertansiyon ve bazı kanser türleri için zemin hazırladı. Sonuç olarak özellikle aşırı şeker ve şekerli yiyecek tüketimine alternatif olarak besin değeri olmayan tatlandırıcıların kullanımı yaygınlaştı. Yapay tatlandırıcılar şeker yerine kullanılan sentetik tabletlerdir. Ancak bitkiler veya şekerin kendisini içeren doğal olarak görülen maddelerden elde edilebilir. Aynı zamanda yoğun tatlandırıcılar olarak da bilinirler çünkü genellikle bilinen şekerden daha tatlıdırlar. Yapay tatlandırıcılar şeker olarak kullanışlıdır çünkü diyete kalori olarak neredeyse katkıları yoktur. Genellikle unlu mamüller, alkolsüz içecekler, toz içecekler, şekerlemeler, pudingler, , konserve besinler, reçel ve jöleler, süt ürünleri ve diğer çok sayıda  yiyecek ve içecekleri içeren işlenmiş gıdalarda kullanılırlar. Aynı zamanda evlerde kullanımı da yaygındır; hatta bazıları pişirmede bile kullanılır. Bazı tarifler değişiklik gerektirir; çünkü yapay tatlandırıcılar şeker gibi hacim sağlamazlar. Tatlandırıcılar diş çürüklerine sebep olmazlar. Kullanımları aynı zamanda ağırlık kontrolü sağlamada ve diyabetli bireylerde de kolaylık sağlamaktadır. Örneğin bir tatlı kaşığı şeker yaklaşık 20 kalori enerji içerir. Ağırlık kaybı sağlama veya mevcut ağırlığı koruma süreçlerinde tatlandırıcılar neredeyse enerji içermediğinden tercih edilebilir. Tatlandırıcılar şekerin aksine genellikle kan şekeri düzeylerini yükseltmezler çünkü karbonhidrat değildirler. Yapay tatlandırıcılar yıllardır dikkatle incelenmiştir. Özellikle kanser gibi çeşitli sağlık problemlerine sebep olduğu ile ilgili eleştiriler öne sürülmüştür. 1970’lerde yapılan fare çalışmalarında sakkarinin mesane kanseri ile bağlantılı olduğu, bu çalışmalardan ötürü de sakarinin sağlık için tehlike oluşturduğu ile ilgili uyarı etiketleri konulmuştur. Ancak Uluslar arası Kanser Enstitüsü ve diğer sağlık kuruluşları Amerika’da kullanılan yapay tatlandırıcıların kanser veya diğer sağlık problemleri ile herhangi bir ilişkisi görülmediğini vurgulamışlardır. Çeşitli çalışmalar sınırlı miktarlarda kullanılan tatlandırıcıların genellikle güvenilir olduğunu rapor etmiştir.Yeni çalışmalar sonucunda ise sakkarin için olan uyarı etiketi kaldırılmıştır. Yapay tatlandırıcılar Besin ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından gıda katkıları olarak düzenlenir. Tatlandırıcılar satış için kullanılabilir hale gelmeden önce FDA tarafından kontrol edilip onaylanmalıdır. FDA her tatlandırıcı için kabul edilebilir günlük alım belirlemiştir. Bu, bir insanın yaşamı boyunca günlük tüketmesi gereken güvenli  maksimum  miktar demektir. Tatlandırıcıların güvenliği kanıtlanmış ve şeker alternatifi olarak kullanımı oldukça yaygındır. En son yayınlanan Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) raporunda çok tartışılan tatlandırıcılardan olan aspartam için tüketim açısından herhangi bir sakıncası olmadığı bildirilmiştir. Günümüzde kullanımına izin verilen tatlandırıcıların hemen hepsinin yapılan bilimsel çalışmalar ile kabul edilebilir günlük alım düzeyleri belirlenmiştir. Örneğin aspartam için kabul edilebilir güvenilir alım düzeyi 40 mg / vücut ağırlığı kg / gün olarak verilmektedir. Yine güvenilir olduğu kanıtlanmış olan diğer tatlandırıcılar; Stevia, Asesulfam-K, ve Sukralozdur Tüketicilerin tatlandırıcı içeren gıda ve içecekler konusunda içleri rahat olsun, çünkü bu alım düzeylerini aşmak gerçekten mümkün değildir.

Yazar Hakkında

02.05.1993 tarihinde Alanya'da doğdum. İlk ve orta öğrenimimi Alanya'da tamamladıktan sonra Başkent Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nü tam burslu olarak kazandım ve 2015 yılında bölüm birincisi olarak mezun oldum. Şu an Alanya'da özel bir hastanede diyetisyen olarak görev yapmaktayım. Aynı zamanda Acıbadem Üniversitesi'nde kendi alanımda yüksek lisansımı tamamlamak üzereyim. Sitemizde siz değerli okurlarımızla beslenme ile ilgili doğru bilinen yanlışlar, öneriler ve sağlıklı yaşam gibi güncel konular hakkında paylaşımlarda bulunacağım. Bu uygulamanın siz değerli okurlarımız için faydalı olacağını umuyorum.

İlgili Yazılar

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.