Obezite tüm dünyada artarak devam ederken özellikle bu durumun temellerinin çocukluk çağında atıldığını; çocukluk çağındaki yanlış beslenme alışkanlıklarının ve hareketsizliğin adolesanlık ve yetişkinlikte obeziteye neden olduğunu artık hepimiz bilmekteyiz. Obezitenin neredeyse tüm kronik hastalıkların  en önemli sebeplerinden biri  olduğunu da neredeyse hepimiz bilmekteyiz. Obeziteyi önlemenin temeli aslında planlı gebelik ile atılmakta; daha sonra ise gebelik, yeni doğan dönemi, çocukluk ve adolesanlık ve en son yetişkinlik dönemi ile devam etmektedir. Biz henüz dünyaya gelmeden annemizin yaptığı seçimler ve biz var olduktan sonra ölene kadar bize yaptırılan ve bizim yaptığımız seçimler yaşam tarzımızı belirlemektedir. Çocukluk çağı şişman bireylerin ileride yaklaşık % 30’unun şişman yetişkinler olacağı rapor edilmektedir. Çocukluk çağında gelişen obeziteyi önlemek oldukça önemlidir. Çünkü çocukluk çağında oluşan yağ hücreleri daha sonra ağırlık kaybı yaşansa bile yerinde durmakta ve yeniden genişlemeye hazır bulunmaktadır. Bu nedenle bu fazla hücrelerin oluşmasını engellemek çok daha önemlidir. Peki bunun için nereden başlamamız gerekir? Öncelikle planlı gebelikler ile annenin gebeliğe normal ağırlıkta ve yeterli depolarla başlaması gerekir. Bu nedenle gebelikten önce bir beslenme uzmanından yardım almayı lütfen ihmal etmeyin. Gebelik dönemi boyunca fetüsün ihtiyaçlarını karşılayacak ve onun sağlıklı şekilde dünyaya gelmesini sağlayacak; bu sırada annenin ihtiyaçlarını da karşılayacak yeterli ve dengeli şekilde planlanmış bir beslenme programı uygulanmalıdır. Neonatal (yeni doğan) dönemde özellikle ilk 6 ay sadece anne sütü önerilmektedir. Bu sürede bebeğin büyüme ve gelişimi takip edilerek sütün yetip yetmediği anlaşılacaktır. 6. aydan sonra emzirme devam ederken uygun ek besinlere başlanması; emzirmenin 2 yaşına kadar devam etmesi önerilmektedir.  Doğumda bir bebeğin beyni bir yetişkin beyninin %25’i kadardır. Bir bebek 3 yaşına geldiğinde beyninin fiziksel büyümesinin %90’ını tamamlamıştır. Özellikle 3-6 yaş arasında sinir hücreleri arasındaki bağlantıların en üst seviyede olduğu dönemdir. 10 yaşına kadar bu bağlantılar büyür, kuvvetlenir ve daha iyi organize olurlar. İşte en başta bu çok önemli organ olan beyin ve diğer organların gelişimi için çocukluk döneminde doğru beslenme çok önemlidir. Bu beslenme doğru besinlerle ve doğru miktarlarla yapılırsa başta obezite olmak üzere pek çok hastalığın önüne geçilerek aynı zamanda büyüme ve gelişmenin normal seyretmesi de sağlanır. Özellikle okul çağındaki çocuklarda beslenme; hastalıkların önlenmesi, büyüme ve gelişmenin devam etmesi ve dolayısıyla okul başarısının artırılması için çok çok önemli bir konudur. Altın kural; genellikle çocukların ihmal ettiği ve es geçmek istediği kahvaltının asla atlanmamasıdır. Kahvaltı gece boyunca yavaşlayan metabolizmanın uyarılması için çok önemli bir öğündür. Aynı zamanda sağlıklı planlanmış bir kahvaltı çocuklarda başarıyı destekleyen en önemli öğündür. Kahvaltıda yumurta, peynir, süt gibi protein kaynakları, ekmek, taze sebze-meyveler, taze sıkılmış portakal suları, zeytin, ceviz gibi besinler özellikle okul çağı çocukları için altın besinlerdir. Kahvaltı alışkanlığı olmayan çocuklara bu alışkanlığı kazandırmak önemlidir. Çocuk ısrarla reddediyorsa ve bazen değişiklik olması adına sütlü kahvaltılık gevrekler; içerisine meyveler,badem,ceviz gibi besinler konularak tükettirilebilir. Ancak unutulmamalıdır ki; en az 1 adet yumurtaya da yer verilmelidir. Okula giden çocuklarda beslenme çantası adeta kurtarıcıdır. İçerisine konulacak taze-kuru sebze-meyveler, kuru yemişler, sağlıklı şekilde yaptığınız ev kekleri, küçük sandviç veya tostlar, taze sıkılmış meyve suları, süt, ayran gibi alternatifler sağlıklı ara öğünler olabilir. Öğle yemekleri için eğer okullarda düzenli sıcak yemek çıkıyorsa genellikle çocuklar için sağlıklı planlanmış menüler olacağından tüketilebilir. Ancak aksi durumda imkan varsa öğle yemeklerinin evde yenilmesi; mümkün olmuyorsa da pratik olarak annelerin yapacağı sağlıklı içerikteki sandviçler (peynir, köfte, tavuk, taze çiğ veya pişmiş sebzeler v.s), tostlar veya evde pişen sağlıklı yemekler ile sağlıklı beslenme çantaları oluşturulabilir. Dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri de dışarıda yenilen yemeklerdir. Bu dönemdeki çocuklara cazip gelen fast food olarak adlandırdığımız hamburger, cips, pizza, pide, döner, lahmacun v.s gibi besinler; çikolatalar, paketlenmiş gıdalar, şekerlemeler v.s  hem çocukların harcayamayacağı kadar fazla enerji alıp fazladan ağırlık kazanmalarına; hem de koruyucu, renklendirici birçok katkı maddesine maruz kalmalarına neden olacaktır. Bu alternatifleri kendi evinizde, kendi yöntemlerinizle yaratmaya çalışın. Izgara köfte , sandviç ekmeği, közlenmiş sebzeler , fırınlanmış patates, ayran, salata; lavaş ekmek üzerine peynir, sebzeler, domates sosu gibi tariflerle kendi fast food mutfağınızı kendiniz oluşturabilirsiniz. Değinmem gereken bir başka nokta da çocuklarda hareketin kısıtlanmamasıdır. Düzenli olarak yapacakları fiziksel aktivite büyüme ve gelişmelerine ve  mental gelişmelerine de destek olarak okul başarısını artıracak ve obeziteyi de önleyecektir. Bu noktada sevebilecekleri egzersizi bulmak önemlidir. Böylece bunu bir zorunluluk olarak kabul etmeyecekler ve spor yapmayı bir nebze daha kolay şekilde yaşam tarzı haline dönüştürebileceklerdir. Sağlıklı beslenmenin temelleri anne karnına düşmeden atılmakta ve bu alışkanlıkların etkileri yaşam boyunca devam etmektedir. Bu nedenle özellikle çocuklarınız için sağlıklı beslenme konusunda en doğru şekilde bilgilenmek önemlidir. Bunun için de mutlaka bir beslenme uzmanından yardım almayı unutmayın.

Yazar Hakkında

02.05.1993 tarihinde Alanya'da doğdum. İlk ve orta öğrenimimi Alanya'da tamamladıktan sonra Başkent Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nü tam burslu olarak kazandım ve 2015 yılında bölüm birincisi olarak mezun oldum. Şu an Alanya'da özel bir hastanede diyetisyen olarak görev yapmaktayım. Aynı zamanda Acıbadem Üniversitesi'nde kendi alanımda yüksek lisansımı tamamlamak üzereyim. Sitemizde siz değerli okurlarımızla beslenme ile ilgili doğru bilinen yanlışlar, öneriler ve sağlıklı yaşam gibi güncel konular hakkında paylaşımlarda bulunacağım. Bu uygulamanın siz değerli okurlarımız için faydalı olacağını umuyorum.

İlgili Yazılar

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.