Ketojenik diyet; enerjinin çoğunluğunun yağlardan sağlandığı; karbonhidrat grubu sınırlı, protein alımının orta seviyede olduğu diyettir.(genellikle enerjinin %90 yağlardan, %7 protein, %3 karbonhidratlardan sağlanır)En sık kullanılan yağ kaynakları tereyağı, krema, sıvı yağlar ve mayonezdir. Ketojenik diyetler metabolik olarak güçlüdür; kardiyak risk faktörlerini iyileştirebilir, mide yanmalarını giderebilir ve metabolik sendromla ilişkili olan artmış kan basıncı, yüksek kan şekeri ve dislipidemiyi tersine çevirebilir. Tıbbi araştırmacılar ve bazı doktorlar ketojenik diyeti Parkinson hastalığının sarsıntılarını azaltmak ve Alzeihmer hastalarında hafıza ve düşünme fonksiyonunu geri kazanmak, çeşitli kanser türlerini hafifletme evresine girmesi, diyabetik bireylerin kan şekeri ve lipid profilleri üzerinde daha iyi kontrol sağlamak ve epilepsi tedavisi sonuçlarını iyileştirmek amacıyla kullanırlar. Ketojenik diyeti bu kadar etkili yapan; kan şekeri, insülin ve hatta hücresel enerji süreçlerinde etkili olmasıdır. Bildiğimiz üzere hücrelerimizin çoğunluğu mitokondri içermektedir, mitokondri ise hücrelerin enerji üretiminden sorumludur. Sağlıklı çalışan mitokondri iyi olma halini artırır.

Mitokondriyal sağlık; diyabet, obezite beyin fonksiyonu ve yaşlanma durumlarının altında yatan önemli bir faktördür.Hücrelerde enerji üretilirken mitokondrilerde gerçekleşen aorobik süreç sonucunda oksidatif stres artışı olur. İnsan vücudunda oksidatif stres serbest radikaller olarak adlandırılır. Bu radikaller hücresel yapılara zarar verir. Serbest radikallerin az miktarda oluşumu çeşitli antioksidan moleküllerle tolere edilebilir, ancak aşırı miktarları hücre ölümüne kadar gidebilir. Bu noktada besin seçimi çok önemlidir. Yüksek karbonhidratlı gıdaların tüketimi reaktif oksijen türlerinin(ROS gibi serbest radikallerin) artışına ve inflamasyona sebep olur, çünkü bu besinler kan şekeri ve insülin miktarını artırırlar. Aslında yüksek karbonhidratlı diyetlerin ana sorunu budur. Herhangi bir zamanda sağlıklı bir bireyin kan dolaşımında 1 çay kaşığından daha az çözünmüş şeker vardır.Yüksek karbonhidrat içeren gıdalar insan vücudunun etkili kullanabileceğinden çok daha fazla glikoz sağlar. Fazla glikoz ise kan dolaşımında protein yapısında maddelere yapışarak glikasyona neden olur. (AGE oluşumu) Bu yapışma sonucunda vücut dokuları zarar görür, inflamasyon artar ve kan şekeri yüksek seyreder. Yapışma sonucunda AGE olarak isimlendirilen maddeler oluşur, bu maddelerin fazla birikimi ise hücresel fonksiyonlara zarar vereceğinden Alzeihmer, kardiyovasküler hastalıklar, inme ve otizm gibi hastalıkların ilerleyişini hızlandırır. Yüsek karbonhidratlı diyetlerin getirdiği yüksek glikozun aksine mitokondride keton cisimciklerinin olması ROS üretimini inhibe eder ve hücresel solunumun harabiyetini engeller. Ketonlar mitokondride yer aldıkları metabolik yolaklardan ötürü mitokondrial etkinlik sağlayıp oksidatif stresi azaltırlar. Başka bir deyişle; ketonlar mitokondrial sağlık sağlarlar. Bu durum karbonhidrat içeren gıdaları hayatımızdan tamamen çıkarmayı ifade etmez. Vücutta bazı dokular enerji için yalnızca glikoz kullanır, bu nedenle kanda belli miktar glukoz bulunmalıdır. Yağlar, proteinler ve yeşil yapraklı sebzelerin tüketimi ile glikasyon hasarı oluşturmadan minimal glikoz sağlanır. Sonuç olarak; işlenmemiş doğal yağlardan (zeytinyağı, fındık yağı, ayçiçek yağı, keten tohumu yağı v.s gibi bitkisel yağlar, terayağı v.s)ketojenik diyetin içeriğini oluşturur; sağlığın sürdürülmesi ve geri kazanımı için hücresel düzeyde çok iyi birer araç oldukları söylenebilir. Bu diyetin uygulanmasında mutlaka sağlık profesyonellerinden(diyetisyen,hekim v.s) destek alınmalıdır.

 

Yazar Hakkında

02.05.1993 tarihinde Alanya'da doğdum. İlk ve orta öğrenimimi Alanya'da tamamladıktan sonra Başkent Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nü tam burslu olarak kazandım ve 2015 yılında bölüm birincisi olarak mezun oldum. Şu an Alanya'da özel bir hastanede diyetisyen olarak görev yapmaktayım. Aynı zamanda Acıbadem Üniversitesi'nde kendi alanımda yüksek lisansımı tamamlamak üzereyim. Sitemizde siz değerli okurlarımızla beslenme ile ilgili doğru bilinen yanlışlar, öneriler ve sağlıklı yaşam gibi güncel konular hakkında paylaşımlarda bulunacağım. Bu uygulamanın siz değerli okurlarımız için faydalı olacağını umuyorum.

İlgili Yazılar

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.