Toplum olarak türk kahvesi vazgeçilmezlerimizden biridir.Peki kahveyi nasıl tüketmeliyiz?

Kahve tüketirken nelere dikkat etmeliyiz?

Kahvenin insan sağlığına faydası ve zararları nelerdir?

Şimdi size kahvenin bilmediğiniz ya da bilgilerinizi biraz tazeleyelim.Öncelik olarak Kahve çekirdeği, 3. Yüzyılın keşişlerinden olan ve Etiyopya’da yaşayan çoban Khalditarafından keşfedilmiştir. Khaldi, keçilerinin parlak, koyu yapraklı bir ağaçtaki kırmızı meyveleri yerken dans ettiklerini görmüş ve kendisi de bunun üzerine o meyvelerden yemiştir. Enerji verici etkisini gözlemledikten sonra bu keşfini çevresindekilerle paylaşmış ve çok kısa sürede bu meyvenin ünü herkese yayılmıştır. Kahve adının nereden geldiği konusunda kesin bir bilgi yoktur. Bir grup, Arapça kahva (gahwah) sözcüğünden ileri geldiğini diğer bir grup ise, kahvenin anayurdunun Etiyopya’daki Kaffa ili olduğu ve adının da oradan geldiğini öne sürmektedir. Gahwah sözcüğünün anlamı kuvvet, kudret, enerjidir.

Kahve bileşiminde karbonhidrat,lipit,azotlubileşikler,vitamin,mineral,alkoloid ve fenolik bileşenler gibi 1000’den fazla kimyasal bileşen içeren kompleks bir yapıya sahiptir.

Kahvenin  Özellikleri

Dozunda içildiği takdirde sağlığı tehdit edecek zararlı yanı yoktur. Bir fincan kahvedeki 50 mg. kafein hemen vücuttan atılır. Kahvede Mg,K, E vitamini, niasin gibi vitamin ve minerallerde bulunmaktadır.Teskin edici ve dinlendirici özelliği vardır. Kan dolaşımını sağlar. Baş ağrılarını geçirir.Sindirime yardımcı olur. Kafein mide ve bağırsaklarda tamamen ve hızlı bir şekilde emilir ve beyinde dahil olmak üzere bütün dokulara yayılır .Ancak, fazla içildiği takdirde zihin açıcı, uyarıcı, enerji verici özelliği ön plâna çıkarak uykusuzluk, sinir bozukluğu ve çarpıntı yapar.

Gıdalarda Kafein

Kahve çeşitleri ( 3mg dan 135 mg a kadar)                                 Kola (46 mg)

Portakallı gazoz (40 mg)                                                              Gazoz (54 mg)

Yeşil çay (25 mg)                                                                         Poşet çay (25 mg)

Sütlü kakao (8 mg)                                                                       Kahveli dondurma (85 mg)

Bitter çikolata (31 mg)

* Genelde kabul edilen miktar, kilo basına 4-5 mg kafein alınmasıdır. Eriskin bir erkegin 70 kilo olduğu varsayılırsa, günde 5 x 70 = 350 mg kafein alınabilir

Kafeinli içecekler

Filtre kahve 1 fincan 135-200 mg kafein
Espresso 1 fincan 100 mg kafein
Cappuccino 1 fincan 100 mg kafein
Hazır kahve 150 cc 57 mg kafein
Türk kahvesi 1 fincan 57 mg kafein
Dekafeine kahve 150 cc 5 mg kafein
Demleme çay 175 cc 20-110 mg kafein
IceTea 330 cc 70 mg kafein
Kola 1 kutu 30-56 mg kafein
Kola dışı meşrubatlar 1 kutu 50 mg kafein
Çikolata 60 gr 10-50 mg kafein

 

Kafeinin etkisi agızdan alındıktan sonra 5-10 dakikada baslar ve sindirim sisteminden emilimi 45 dakikada tamamlanır.Günde kilo basına 5-8 mg kafein alınırsa, kanda (plazmada)kafein miktarı 8-10 mg/l’ye ulasır. Eriskinde kafeinin yar ıömrü (kanda yarıya inmesi için geçen süre) 2.5-4.5 saatken,yeni doğan bebeklerde 80 saat, erken doğan (prematüre) bebeklerdeyse100 saate ulaşır. Diğer deyisle bebeklikte alınan kafein çok uzun süre kanda kalır ve etkisi uzun sürer. Sigara içenlerde yarı ömür % 30-50 düser. Doğum kontrol hapı kullanan kadınlardaysa iki kat uzar. İnsanlarda kafeinin önemli bir kısmı paraksantin’e bir kısmı da karaciğerde teobromin ve teofilin’e döner.

Kafeinin Faydaları

1.Uyarma yeteneği

2. Kafein, beyinde kan damarlarını daraltır; bu nedenle, bazı migren ağrısı tiplerini tedavi etmek ve merkezi sinir sistemini zayıflatan bazı ilaçları dengelemek için kullanılır.

3. Sakinleştirici bir etkisi

4. Dikkati artırır,yorgunluğu azaltır,

5. Fiziksel, psikomotor ve intellektüel performansı arttırma

6. Akciğerlere giden solunum yollarını rahatlatır ve astım krizlerini azaltıcı etkisi

7. Bağırsakları yumuşatıcı etkisi

Kafeinin Zararları

1.Düzensiz ya da hızlı kalp atışı

2.Tansiyon

3.Uykusuzluk, sinirlilik

4.Mide rahatsızlığı

5.Kan basıncında artış

6.Vücut ısısında artma

7.Kasların uyumu ve zamanlamasını da güçleştirebilir

8.Hamile kadınlarda düşük ve doğurganlık üzerine etkisi

9.Vitamin ve mineral kaybı

 

 

Kafeinli Gıdalar Tüketilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

1.Pek çok çalışmada, yetişkinler için güvenli olarak

tüketilebilecek kafein miktarının günde 300 mg (yaklaşık 3-4 fincan kahve ya da 5-6 büyük bardak çay) olduğu belirtilmiştir.

2.Kafeini, yüksek dozlarda ölüme de yol açabileceği unutulmamalıdır.Öldürücü dozu 10 gramdan fazladır ve buna ardı ardına 80-100 fincan kahve içmeyle ancak ulaşılabilir.

3.150 ml filtre kahvede 60-150 mg kafein vardır.Bunun için filtre kahve yerine granül kahve tercih edilebilir.

4.Alkollü içeceklerle birlikte kesinlikle alınmamalıdır.

5.Günlük 400-500 mg dan fazla tüketilmemelidir.

Yazar Hakkında

1991 yılında Konya' da doğdum.İlk ve ortaöğretimi Özel Diltaş Koleji'nde tamamladıktan sonra geri kalan eğitimimi Ankara'da devam ettim.2014 yılı Başkent Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümü'nden mezun oldum.Mesleğine aşık biriyim.İnsanlara yararlı olduğumu gördükçe mesleğime sımsıkı sarılıyorum.Stajyerken gönüllü olarak birkaç hastanede çalıştım.Çeşitli konularda(talasemi hastalarında beslenme durumunun saptanması,ülser hastalığında probiyotik kullanımının etkisi,böbrek taşlarında beslenmenin önemi,besin alerjisi ve intoleransı vb.) seminerler hazırlayıp sundum.Gezmeyi dolaşmayı yeni yerler keşfetmeyi sevdiğim gibi gittiğim yerlerin yemeklerini de öğrenip menülerimde yer vermeyi severim. Hastalıklarda Diyet Tedavisinin Klinik Uygulamalara Yansıması Sempozyumu, Onkoloji Diyetisyenliği Kursu, 3. Ulusal Sağlıklı Yaşam Sempozyumu, Kardiyoloji Diyetisyenliği Kursu, Çocuk Hastalıklarında Beslenme Sempozyumu, Temel Nütrisyon Güz Kursuna ve ilk 1000 gün anne bebek beslenmesine katılıp sertifika aldım ve Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi ve Ankara Başkent Üniversitesi Hastanesi Tip 2 Diyabet Hastalarında Görülen Kronik Hastalıkların Belirlenmesine Yönelik Araştırması yaptım.Poster sunumumu da 1-5 Yaş Çocuğu Olan Annenin Beslenme Bilgi Düzeyinin Saptanması Araştırması üzerine yaptım.2015 yılında Başkent Üniversitesinde tezli yüksek lisansa başladım ve halen devam etmekteyim.Türkiye Diyetisyenler Derneği üyesiyim.

İlgili Yazılar

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.